Spor yapanlar için cilt bakımı
Düzenli fiziksel aktivite cilt için de iyi: dolaşım artıyor, stres azalıyor ve uyku kalitesi genellikle iyileşiyor. Buna karşılık ter, sürtünme ve ekipman teması bazı sorunlara zemin hazırlıyor. İkisini dengelemek mümkün.
Antrenman öncesi
Ağır ürün kullanmayın. Kalın kremler ve yoğun makyaj, ter ile karışıp gözenek tıkanıklığını artırıyor. Hafif bir nemlendirici yeterli.
Güneş koruyucu. Dışarıda antrenman yapıyorsanız şart; terlemeye dayanıklı formüller tercih edilmeli ve tazelenmesi gerekiyor.
Makyajsız olmak ideal. Mümkün değilse hafif ve gözenek tıkamayan ürünler.
Saçı toplamak. Alın ve saç çizgisine temas eden saç, ter ve ürün kalıntısıyla birlikte tıkanıklık yapabiliyor.
Antrenman sonrası
Hızlı duş. En önemli adım. Terin ciltte uzun süre kalması, sırt ve göğüs lezyonlarının başlıca sebebi.
Terli kıyafeti çıkarmak. Duş hemen mümkün değilse bile ıslak kıyafeti değiştirmek fark yaratıyor.
Yumuşak temizlik. Sert ürünlerle ovalamak bariyeri yıpratıyor; yumuşak bir temizleyici yeterli.
Nemlendirme. Duştan sonraki üç dakika içinde.
Antrenman sonrası duşta en sık yapılan hata, sıcak su ve sert kese. İkisi de bariyeri yıpratıyor. Ilık su ve yumuşak temizleyici, ter kalıntısını almak için yeterli.
Ekipman kaynaklı sorunlar
Kask ve bere: Alın ve saç çizgisinde sürtünmeye bağlı lezyonlar. Astarı düzenli temizlemek ve mümkün olduğunda ara vermek yardımcı oluyor.
Sırt çantası ve ağırlık kayışları: Omuz ve sırtta sürtünme.
Yoga matı ve ortak ekipman: Temizliği sorgulanmalı; kişisel havlu kullanmak mantıklı.
Yüzme gözlüğü: Göz çevresinde basınç izi ve tahriş.
Sürtünmeye bağlı lezyonların genel çerçevesi maske aknesi yazısında anlatılıyor.
Havuz ve deniz
Klor ve tuz ciltte kaldığında kuruluk ve kaşıntı yapıyor. Sudan çıkınca duş almak ve nemlendirmek en etkili önlem. Saç için de aynı geçerli.
Klorlu suya sık giren kişilerde cilt kuruluğu ve kaşıntı sık; bu dönemde nemlendirme yoğunlaştırılmalı.
Açık hava sporları
Güneş koruması burada kritik: uzun süre, yoğun saatlerde ve genellikle gölgesiz. Terlemeye dayanıklı ürünler, şapka, UV korumalı kıyafet ve düzenli tazeleme gerekiyor.
Bisiklet ve koşu gibi sporlarda yüz ve ense en çok maruz kalan bölgeler; kulaklar sık unutuluyor.
Ayak bakımı
Spor yapanlarda ayak sorunları sık: nasır, su toplama, mantar ve tırnak sorunları.
Önleme: uygun numara ve nefes alan ayakkabı, nem çeken çorap, ayakkabıları dönüşümlü kullanmak ve havalandırmak, ortak duş ve soyunma alanlarında terlik, ayakları iyi kurulamak (özellikle parmak araları).
Parmak aralarında beyazlaşma, kaşıntı ve soyulma mantar tablosunu düşündürüyor; eczacınız uygun ürünü önerebilir.
Sporcularda sık tablolar
- Sırt ve göğüs akneleri: Ter ve sürtünme kaynaklı
- Folikülit: Kıl köklerinde iltihap; sıcak ve nemli ortamlarda sık
- Sürtünme yaraları: Uzun mesafe koşucularında ve bisikletçilerde
- Nasır ve su toplama: Ayakta ve avuç içinde
- Tırnak travması: Uzun mesafe koşusunda
Bunların çoğu önleyici tedbirlerle yönetilebiliyor.
Sık sorulanlar
Antrenman sonrası hemen yüz yıkamalı mıyım? Mümkünse evet; değilse suyla durulamak bile yardımcı.
Ter akneye yol açar mı? Ter kendi başına değil; ciltte uzun süre kalması ve sürtünme sorun yaratıyor.
Sauna cilde iyi gelir mi? Bazı kişilerde rahatlatıcı; rozase ve melazma gibi tablolarda tetikleyici olabiliyor.
Antrenman sırasında güneş
Açık havada yapılan sporlarda maruziyet uzun ve yoğun. Terlemeye dayanıklı ürünler tercih edilmeli ve iki saatte bir tazelenmeli. Şapka ve UV korumalı kıyafet, kremin tamamlayıcısı.
Gözlük de önemli: UV korumalı, sertifikalı ürünler tercih edilmeli. Güneş korumasının genel çerçevesi SPF yazısında anlatılıyor.
Vücut bakımı
Sırt ve göğüs bölgesi sporcularda en sık etkilenen alanlar. Salisilik asit içeren yıkama ürünleri, pamuklu kıyafet ve antrenman sonrası hızlı duş temel önlemler.
Sırta ulaşmak zor olduğu için sprey formlar ya da uzun saplı fırçalar pratik.
Kıyafet seçimi
Nem çeken teknik kumaşlar teri yüzeyden uzaklaştırıyor; pamuk ise teri tutuyor ve uzun süre ıslak kalıyor. Antrenman sırasında teknik kumaş, sonrasında pamuklu kıyafet iyi bir denge.
Sıkı kıyafetler sürtünmeyi artırıyor; uzun mesafe koşusu ve bisiklette sürtünme yaraları bu yüzden sık.
Antrenman sonrası bakım sırası
Duştan sonra üç dakika içinde nemlendirme, spor yapanlarda da geçerli. Vücut için losyon, yüz için hafif bir nemlendirici ve sabah antrenmanı yapılıyorsa güneş koruyucu.
Aktifleri antrenman öncesine değil akşama bırakmak, ter ve sürtünmeyle birleşen tahrişi önlüyor.
Özetle
Antrenman öncesi hafif ürün, sonrası hızlı duş ve nemlendirme. Ter kendi başına sorun değil; ciltte kalması sorun. Ekipman temizliği ve pamuklu kıyafet sürtünmeye bağlı lezyonları azaltıyor. Açık havada güneş koruması ve ayak bakımı sık atlanan iki başlık.
Kaynakça
- 1. Kockentiet B, Adams BB, Contact dermatitis in athletes, Journal of the American Academy of Dermatology
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teşhis veya tedavi önerisi değildir ve hekim muayenesinin yerine geçmez.