INCI listesi nasıl okunur?

INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients), kozmetik ürün içeriklerinin uluslararası ortak adlandırma sistemi. Türkiye dahil pek çok ülkede kozmetik ürünlerde bu liste zorunlu. Okumayı öğrenmek, pazarlama metnine bağımlılıktan kurtulmanın en hızlı yolu.

Sıra ne anlatıyor?

Mevzuat, içeriklerin azalan konsantrasyon sırasıyla yazılmasını istiyor. Yani listenin başındaki madde en çok bulunan madde. Ancak bir istisna var: %1'in altındaki maddeler serbest sırayla yazılabiliyor.

Bu istisna önemli çünkü pek çok etken madde %1'in altında kullanılıyor. Listenin ortasından sonrasında sıra bilgi vermiyor olabilir.

Pratik bir ipucu: koruyucular (phenoxyethanol, sodium benzoate gibi) genellikle %1 civarında kullanılıyor. Aradığınız etken madde koruyuculardan önce geçiyorsa oranı görece yüksek demektir.

İlk beş sıra

Listenin ilk beş maddesi genellikle formülün büyük kısmını oluşturuyor. Burada göreceğiniz tipik maddeler: su (Aqua), gliserin, yağlar ve silikonlar, kıvam vericiler, emülgatörler.

İlk sıralarda bir etken madde görüyorsanız (örneğin Niacinamide) o ürün gerçekten o maddeyi öne çıkarıyor demektir.

Sık karşılaşılan gruplar

Su ve nem tutucular: Aqua, Glycerin, Butylene Glycol, Propanediol, Sodium Hyaluronate

Yağlar ve yumuşatıcılar: Caprylic/Capric Triglyceride, Squalane, Shea Butter, çeşitli bitkisel yağlar

Silikonlar: Dimethicone, Cyclopentasiloxane — doku ve kayganlık sağlıyor

Emülgatörler: Cetearyl Alcohol, Polysorbate, Glyceryl Stearate

Koruyucular: Phenoxyethanol, Ethylhexylglycerin, Sodium Benzoate, Potassium Sorbate

Parfüm: Parfum ya da Fragrance; ayrıca Limonene, Linalool gibi alerjen bildirimi gereken bileşenler ayrı yazılıyor

Etken maddeler: Niacinamide, Retinol, Ascorbic Acid, Salicylic Acid ve benzerleri

⚕️Uzun bir INCI listesi kötü ürün demek değil. Bir nemlendirici, işini yapmak için farklı görevleri olan pek çok bileşene ihtiyaç duyuyor. Kısa liste ise her zaman "temiz" değil; bazen yalnızca eksik.

Alkol karışıklığı

INCI listesinde "alcohol" geçen her madde kurutucu değil:

• Alcohol / Alcohol Denat.: Uçucu alkol; yüksek oranda kurutucu olabiliyor
• Cetyl, Stearyl, Cetearyl Alcohol: Yağ alkolleri; yumuşatıcı ve kıvam verici, kurutucu değil
• Benzyl Alcohol: Koruyucu

İlk gruptaki maddenin listenin başlarında yer alması hassas ciltte dikkat sebebi.

"Doğal" ve "kimyasal" ayrımı

INCI adları bilimsel adlandırma kullanıyor ve bu bazı maddeleri "kimyasal" gösteriyor. Örneğin su "Aqua", C vitamini "Ascorbic Acid" olarak yazılıyor. Adın uzun ve teknik olması, maddenin sentetik ya da zararlı olduğu anlamına gelmiyor.

Aynı şekilde bitkisel özler Latince adlarıyla yazılıyor (örneğin *Aloe Barbadensis Leaf Juice*) ve bu da onları otomatik olarak güvenli yapmıyor.

Neye bakmalı?

Pratik bir okuma sırası:

1. Aradığınız etken madde var mı, listenin neresinde?
2. Koruyuculardan önce mi sonra mı geçiyor?
3. Parfüm var mı? Hassas ciltte önemli.
4. Bilinen bir alerjeniniz varsa o madde var mı?
5. Uçucu alkol listenin başlarında mı?

Bu beş soruyu saniyeler içinde yanıtlamak için INCI Çözücü aracını kullanabilirsiniz: listeyi yapıştırdığınızda sözlüğümüzdeki maddeler kanıt düzeyiyle birlikte işaretleniyor.

Etiketteki diğer bilgiler

INCI listesinin yanında ambalajda bulunması gerekenler: net miktar, son kullanma tarihi ya da PAO simgesi, parti numarası, kullanım talimatı, uyarılar ve sorumlu kişi/ithalatçı bilgisi.

Türkçe etiket zorunluluğu var; bu bilgilerin bulunmadığı ürünlerde kaynağı sorgulamak gerekiyor.

Sık sorulanlar

Aynı maddeyi iki farklı adla görüyorum, neden? Bazı maddelerin birden fazla formu var (örneğin farklı askorbik asit türevleri) ve her biri ayrı INCI adı taşıyor.

Oranlar neden yazmıyor? Mevzuat oran beyanını zorunlu tutmuyor; bazı markalar gönüllü olarak yazıyor.

Listede olmayan bir madde ürüne eklenebilir mi? Hayır; tüm bileşenlerin listelenmesi zorunlu.

Etken maddeyi listede bulmak

Aradığınız maddenin INCI adını bilmek gerekiyor; Türkçe adı listede geçmiyor. Sık kullanılanların karşılıkları:

• Niasinamid → Niacinamide
• C vitamini → Ascorbic Acid (ve türevleri: Sodium Ascorbyl Phosphate, Ethyl Ascorbic Acid)
• Hyalüronik asit → Hyaluronic Acid ya da Sodium Hyaluronate
• Salisilik asit → Salicylic Acid
• Seramid → Ceramide NP, Ceramide AP gibi
• Pantenol → Panthenol
• Çinko oksit → Zinc Oxide

Bu eşleştirmeyi elle yapmak zorunda değilsiniz: INCI Çözücü listeyi yapıştırdığınızda sözlüğümüzdeki maddeleri Türkçe adlarıyla ve kanıt düzeyleriyle gösteriyor.

Alerjen bildirimi

Mevzuat, belirli kokulu bileşenlerin belirli oranın üzerinde kullanıldığında ayrı ayrı yazılmasını istiyor. Limonene, Linalool, Citronellol, Geraniol, Eugenol gibi adlar bu grupta. Bunlar doğal kaynaklı olabiliyor ama alerjik reaksiyon bildirimi sık.

Hassas ciltte bu adları listenin sonunda aramak, ürünün tolere edilip edilmeyeceği hakkında fikir veriyor.

Listeyi karşılaştırmak

İki ürün arasında karar verirken listelerin ortak ve farklı maddelerini görmek işe yarıyor. Özellikle bir ürüne tepki verdiyseniz, tepki vermediğiniz bir ürünle karşılaştırıp farklı olan maddeleri incelemek, tetikleyiciyi bulmanın en pratik yolu. Karşılaştırma aracı bu işi kolaylaştırıyor.

Özetle

INCI listesi azalan konsantrasyonla yazılıyor ama %1 altındaki maddeler serbest sıralanabiliyor. Koruyucuların konumu, bir maddenin oranı hakkında ipucu veriyor. "Alcohol" geçen her madde kurutucu değil; uzun liste kötü ürün demek değil. Listeyi çözmek için INCI Çözücü aracımızı kullanabilirsiniz.